BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Umut AKDUĞAN
TÜRKİYE’DE İŞSİZLİK YARDIMLARI İŞSİZLİĞİ ARTIRIYOR MU?
 
Genel olarak, özellikle neo-klasik iktisat teorisinde, işsizlik yardımlarının toplam işsizliği dört farklı kanaldan etkilediği ifade edilmektedir. Bunlardan birincisi ve belki de üzerinde en fazla tartışılanı, işsizlik yardımlarının, işsizlerin yeni iş arama çabası üzerindeki etkisidir. İşsizlik yardımlarının nispeten yüksek olması, iş arayanların mevcut iş teklifleri arasında daha seçici olmalarına yol açabilmekte ve işe yerleşme oranlarını düşürerek işsizliği ve işe yerleşme sürelerini arttırabilmektedir. İkinci mekanizma ise, gelecekte elde edilecek işsizlik yardımlarının ücret pazarlığı üzerindeki etkisini içermektedir. Genel olarak, işsizlik yardımları iş arayanların işsiz kalma korkusunu azaltmakta, bu nedenle de sendikaların ve çalışanların ücretlerdeki yukarı yönlü baskısını arttırmaktadır. Gerçekçi olmayan ücret artış talepleri ise, işsizliği olumsuz yönde etkileyebilecektir. Üçüncü etki ise, işsizlik yardımlarının karşılandığı fonun finansman biçimi ile alakalıdır. İşsizlik yardımlarını finanse etmek için işverenlere uygulanan vergilerin işgücü maliyetlerini arttırarak işsizlik oranını arttırması beklenmektedir. Son olarak, işsizlik yardımlarının, hem bireylerin hem de işverenlerin davranışlarını değiştirebilme ihtimali üzerinde durulmaktadır. Örneğin, cömert işsizlik yardımları, bireyleri, herhangi bir sebeple memnun olmadıkları mevcut işlerinden ayrılma konusunda daha cesaretli hale getirebilmektedir. Diğer taraftan, işverenler talepte yaşanan dalgalanmalara genellikle geçici işten çıkarmalarla tepki vermektedirler. Çünkü, işverenler, geçici olarak işten çıkarılan işçilere verilen işsizlik yardımının tamamını karşılamamakta ve işten çıkarma, işveren için genellikle diğer alternatiflerden daha az maliyetli olmaktadır. Bu kapsamda, Türkiye’de 2006-2019 döneminde işsizlik yardımlarının, hem toplam işsizlik hem de tarım dışı işsizlik oranı üzerindeki etkisi, zaman serisi teknikleriyle araştırılarak elde edilen bulgular yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: İşsizlik, İşsizlik Yardımı, Sınır Testi



 


Keywords: