BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Yağmur AKARSU, Nur DİLBAZ ALACAHAN
OYUN TEORİSİ BAĞLAMINDA TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ
 
Birbirlerini etkileyen birimler arasındaki ilişkileri inceleyen ve bu ilişkilerin karar aşamasında kullanılan bir analiz yöntemi olan Oyun Teorisi, 19. yy’da ortaya atılmış olmasına rağmen 20. yy’da yaygınlaşarak ekonomi alanından uygulanmaya başlanmıştır. Teoride karar birimleri aldıkları kararlar doğrultusunda rakiplerinin bu karardan ne derece etkileneceğini bilerek ona göre kendilerine maximum fayda sağlayacak kararı verirler. Buradan hareketle, 1944 yılında Neumann ve Margenstern tarafından ortaya atılan oyun teorisi, rekabet problemi adı altında rekabetçi ve işbirlikçi durumlar yaratarak bunu formüle çevirmişlerdir. Bu teori üzerine 1954 yılında John Nash rekabetçi ve işbirlikçi oyunlarda kullanılmak üzere denge kavramını ortaya atarak, Nash dengesini oluşturmuştur. 1970’li yıllarda ortaya çıkan bir grup iktisatçı ise, piyasadaki herkesin eşit bilgiye sahip olmadığı düşüncesini ortaya atıp ekonominin her zaman dengede olmadığını savunmuşlardır. Bu durum ekonomide asimetrik bilgi olarak adlandırılmaktadır. Piyasadaki herkesin eşit bilgiye sahip olmaması beraberinde bankaların verdikleri kredilerde yanlış kararlar almasına ve etkinliğin azalmasına neden olabilmektedir. Bankalar, asimetrik bilgi probleminden dolayı kredilerin geri dönmeme riskini almak istemediklerinden dolayı çoğu zaman kredi tayınlaması yoluna gitmektedirler. Kredi tayınlamasında var olan kısıtlamaların kaldırılması sonucunda kredi talep edenlerin sayısında oluşacak olan ani artışın finansal krizlere neden olacağı savunulmaktadır. Finansal krizler belirsizlik içeren ekonomik faaliyetlerdir. Bu belirsizlik durumlarında borç verenler alacaklarını tahsil edemeyeceğinden dolayı borç vermek istemezler ve piyasadaki rekabet ortamı azalır. Guttentag ve Herring’e göre bu durum ekonomide feci miyopluk (disaster myopia) olarak adlandırılmaktadır. Bankalar kredi talep edenlere faiz oranı karşılığında kredi vermektedir. Ancak, bazı müşteriler kredi ödemelerini zamanında yaparken bazıları ödeyememektedir. Buradan hareketle bankalar kredi faaliyetlerinde oyun teorisi mantığını kullanarak Nash dengesini analizini yaparak, geri ödemede sıkıntı çekmeyecek müşterilere kredi kullandırırlar.

Anahtar Kelimeler: Bankacılık Sektörü, Oyun Teorisi, Türkiye



 


Keywords: