BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Mustafa TORUN, Meral ÇABAŞ
DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:TÜRKİYE ÖRNEĞİ
 
Doğrudan yabancı yatırımlar, gelişmiş ülkelerde kullanılan yüksek teknolojinin gelişmekte olan ülkelere aktarılmasına olanak sağlamaktadır. Teknoloji transferi, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası pazarda rekabet gücünü arttırmaktadır. Ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar beraberinde teknolojinin yanısıra bilgi, beceri ve yeni pazarlama tekniklerini de taşımaktadırlar. Dolayısıyla ülkede üretimde meydana gelen çeşitlilik ve daha önce ihraç edilemeyen teknoloji yoğun ürünlerin ihraç edilmeye başlanması, ülkenin ihracatının sofistike değerinin artmasına olanak sağlayacaktır. Gelişmekte olan ülkelerin ihracatlarının çeşitlilik düzeyini artırıp, geleneksel ürünler yerine, gelişmiş ülkelerin ihraç ettikleri teknoloji yoğun ürünler ihraç etmeleri noktasında doğrudan yabancı sermaye yatırımları önem arz etmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının sofistike ürün üretimi üzerindeki etkisi 1980-2016 dönemi için incelenmiştir. DYSY değişkeni ile sofistike ürün değişkenini temsilen ekonomik kompleksite endeksi (ECI) değişkeni arasındaki ilişkiyi test edebilmek adına ilk olarak değişkenlerin durağanlığı ‘’Genişletilmiş Dickey-Fuller” (ADF) ve ‘’Phillips ve Perron’’ (PP) birim kök testleriyle sınanmıştır. I(1) derecesinde durağan olan seriler arasındaki sahte nedensellik ilişkisini önleyebilmek için uygulanan Johansen eşbütünleşme testi sonuçları değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşmenin varlığını göstermektedir. Bulgulardan elde edilen eşbütünleşme normalize denklemine göre uzun dönemde DYSY ekonomik kompleksite endeksini pozitif etkilemektedir. Belirlenen dönemde DYSY’lerdeki %1’lik artış ekonomik kompleksiteyi % 0,08 oranında artırmaktadır. Son olarak değişkenlere Granger nedensellik testi uygulanmış ve sonucunda doğrudan yabancı yatırımlardan sofistike ürün üretimine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Sofistike Ürün, Nedensellik



 


Keywords: